Πάμφιλα 1914

Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2007

Πάμφιλα

Πάμφιλα 1880
Πάμφιλα , το χωριό βρίσκεται 7 χιλιόμετρα βόρεια της πρωτεύουσας του νομού Μυτιλήνης. Θεωρείται το «κεφαλοχώρι» της περιφέρειας και είναι το βορειότερο του διευρυμένου δήμου Μυτιλήνης. Είναι χτισμένο σε 50 μέτρα ύψος πάνω από την θάλασσα και απλώνεται σε δυο λόφους , ο ένας είναι το «Βουνάρι» και ο άλλος ο «Ατήγανος». Με τις σημερινές γεωμορφολογικές συνθήκες υπάρχει μερική οπτική επαφή με την θάλασσα, γεγονός που προκαλεί ερωτηματικά σχετικά με την ασφάλεια του χωριού σε περίπτωση πειρατικής επιδρομής. Φαίνεται πως η έλλειψη οχυρού ,στο οποίο θα κατέφευγαν οι κάτοικοι σε τέτοια περίπτωση , αναπλήρωνε η ύπαρξη των λεγόμενων πύργων.
Τα Πάμφιλα φωτογραφημένα από τον Αφάλωνα
Τέτοιου είδους πύργοι θεωρούνται οι σωζόμενες σήμερα κατοικίες παλιά αρχοντικά του Χατζησάββα(1805), του Παριλή Βοστάνη, του Σάλτα(1842) και του Κοντάρα (1869 ή 1756) καθως και πλήθος άλλων εγκαταλελειμμένων και μεταποιημένων.
Την παλαιότερη μέχρι στιγμής αναφορά για το χωριό την συναντάμε στο βιβλίο του Κωνσταντίνου Ε. Καμπουρίδη "Η Λέσβος τον 16ο αιώνα, οικονομία και πληθυσμός", όπου είναι αντιγραμμένο το οθωμανικό κατάστιχο του 1548 με σημαντικά οικονομικά και πληθυσμικά στοιχεία (ονόματα σημαντικών οικογενειών κ.ά.) των Παμφίλων και όλης της Λέσβου. Επόμενη αναφορά στο χωριό γινεται το 1566/7 και βρίσκεται στο βιβλίο «Η ΛΕΣΒΙΑΣ ΩΔΗ»(1850) του Σταυράκη Αναγνώστη ο οποίος αντέγραψε από τον απολεσθέντα παλαιότερο κώδικα της Μητροπόλεως Μυτιλήνης σχετικό κατάλογο των υπαγόμενων στην Μητρόπολη χωριών.
Από τις αρχές του 19ου αιώνα αρχίζουμε να έχουμε αναφορές σχετικά με τον πληθυσμό του χωριού. Το χωριό Πάμφιλα αναφέρεται συχνά και στους σωζόμενους μητροπολιτικούς κώδικες οι οποίοι χρονολογούνται από το 1700. Ο Οικ. Τάξης γράφει ότι κατά το 1850 το χωριό είχε 550 οικογένειες. Σύμφωνα με την φορολογική απογραφή του 1840 καταγράφηκαν στα Πάμφιλα 186 οικογένειες ,όμως λέγεται ότι ο πραγματικός αριθμός είναι πολύ μεγαλύτερος. Το 1849 τα Πάμφιλα διέθεταν 300 σπίτια ενώ κατά το έτος 1863 αναφέρονται 193 οικογένειες από δυο διαφορετικές πήγες. Η πρώτη είναι από το αρχείο του Δήμου Πολυχνίτου «Βιβλίο πωλητηρίων (Πολυχνίτου) την 11η Αυγούστου το 1863» καθώς και από το αρχείο της κοινότητος Τενέδου «Aναλογία Πατριαρχικό-αρχιερατικής επιχορηγήσεως της επαρχίας Μυτιλήνης εν Μυτιλήνη την 9 Αυγούστου 1863». Το 1908 υπήρχαν 550 σπίτια ενώ η πρώτη επίσημη ελληνική απογραφή είναι αυτή του 1920 κατέγραψε στο χωριό έναν πληθυσμό 1757 κατοίκων. Ο μεγαλύτερος πληθυσμός καταγράφεται το 1928 όπου τα Πάμφιλα έχουν 2198 κατοίκους. Τέλος στην απογραφή του 2001 το χωριό έχει 1308 κατοίκους.

Κλειδαράς Γεώργιος
     Δάσκαλος

Βιβλιογραφία
1. Αναγνώστου Σταυράκη, (1850). Η Λεσβιάς Ωδή. Σμύρνη: Εκδόσεις Ιωσήφ Μάγνητος
2. Αξιώτης Μάκης, (1992). Περπατώντας τη Λέσβο. Μυτιλήνη
3. Καμπουρίδη Κωνσταντίνου, (2016). Η Λέσβος τον 16ο αιώνα. Οικονομία και Πληθυσμός. Το Οθωμανικό Κατάστιχο του 1548. Θεσσαλονίκη: Σταμούλη
4. Λύτρας Στρατής, (1985). Λαογραφικά. Αθήνα
5. Απογραφές Νομού Λέσβου, αρχείο Όμηρου Κοντούλη
Το χωριό από τον Ατήγανο

...ο ελαιώνας πηγή ζωής για το χωριό


Τα Πάμφιλα από την περιοχή του γηπέδου 

Αποψη από τον Ατήγανο 

Νησάκι Παμφίλων

Δεν υπάρχουν σχόλια: